تهیه کنندگان: پریسا نیکونام نظامی، نوید احمدی، رضا شایگان
آگاهی بیشتر:
این گزارشات آماری از میان بیش از ۲۶۲ خبر که در طول ماه آبان ۱۴۰۲ تهیه شده است.
این گزارشات از سایت کمیته دفاع از حقوق اقوام و ملل ایرانی تهیه شده است که از رسانههای داخلی و خارجی مانند هرانا، کُردپا، ههنگاو، ایسنا، ایرنا، امتداد، مرکز صدا و سیما، مرکز دموکراسی و حقوق بشر کردستان، ایرنا، خبرگزاری صداوسیما، کردانه، دیدهبان ایران، کمپین فعالین بلوچ، همشهری آنلاین، جوانهها، ایران وایر، رسانک و جمعآوری گردیده است.
آمار فوق از گزارشات رسانههای داخلی و خارجی مورد تأیید دولت جمهوری اسلامی ایران جمعآوری شده و عملاً نمیتواند بیش از ۲۵ تا ۳۰ در صد واقعیتهای جامعه باشد.
همکارانی که در گردآوری این موارد خبری نقض حقوق اقوام و ملل ایرانی آبان ماه همکاری کردند، خانمها و آقایان: غزالهالسادات ابطحی، فرشاد اعرابی، صادق فرخی قصرعاصمی، حسن حمزهزاده، نرگس مباشریفر، رضا شایگان، مرضیه علیکرمی، لیلا ابوطالبی، پریسا نیکونام نظامی، نوید احمدی، کریم ناصری، میلاد ترغیبی، علیرضا قادربیگی، پریا ترابی، صادق نوری، محمد اسدی تشریق، عباس منفرد میباشند. اطلاعات بیشتر در لینک زیر قابل مشاهده است:
یادآوری: با توجه به سانسور خبری حاکم بر رسانههای ایران، این گزارش تنها بیانگر گوشههایی از نقض حقوق اقوام مختلف ایرانی است که توسط خبرگزاریهای مورد تأیید ایران، بازتاب داده شده است و نمیتواند بیانگر نقض گستردۀ این قشر بزرگ از هممیهنانمان باشد.
همچنین از آنجا که دولت جمهوری اسلامی اجازه فعالیت به مدافعان حقوق بشررا نمیدهد، بویژه فعالیت درمحدوده گزارشگری و تهیه آمار نقض حقوق بشر، بازهم گزارش پیشرو تنها میتواند بازتاب حجم بسیار اندکی از نقض گسترده حقوق اقوام و ملیتهای گوناگون در ایران باشد.
همکاران ما با باور به اینکه نقض حقوق بشر شامل مرور زمان نمیشود، تمامی تلاش خود را در زمینه تهیه و گردآوری اسناد و شواهد نقض حقوق ایرانیان داخل و خارج از مرزهای ایران بکار گرفتهاند با این امید که بتوانند روزی برای اجرای عدالت، بازپسگیری حقوق پایمال شده قربانیان و بازماندگان آنان، همچنین زندانیانی که به شیوههای مختلف مورد شکنجه قرار گرفتهاند مورد استفاده قرار دهند، از این رو اعضای کمیته دفاع از حقوق اقوام و ملل ایران تا زمان تحقق این آرمان و شرایط مناسب، گردآوری اسناد و شواهد نقض حقوق بشر در ایران، افشا و انتشار آن را گامی میدانند بسیار ارزشمند و در همین مسیر تمامی تلاش خود را به کار خواهند گرفت.
حقوق پایمال شده اقوام و ملیتهای مختلف ایران آبان ماه ۱۴۰۲
اخبار عمومی:
فقدان ایمنی کار؛ مرگ و مصدومیت دو کارگر از جمله یک کودک کار
یک کودک کار در سنندج طی حادثهای جان خود را از دست داد. هویت وی، “مارتین حسین پناهی، شانزده ساله و اهل روستای تازهآباد واقع در شهرستان دهگلان” گزارش شده است. بر اساس این گزارش، این کودک در حین انجام کار در کارخانه سبدسازی گردنه صلواتآباد واقع در سنندج، بین دستگاه چرخ دنده گیر افتاده و بر اثر جراحات وارده جان خود را از دست داده است. همچنین یک کارگر برق ساختمانی در شهرستان سلماس طی حادثهای جان باخت. هویت وی، “حمزه محمدی، فرزند سلیمان و اهل روستای ملحم واقع در شهرستان سلماس” عنوان شده است. خبرگزاری هرانا ۱ آبان
مشکلات تحصیلی دانشآموزان روستاهای بلوچستان بدلیل نداشتن کتاب درسی
با گذشت بیش از یکماه از شروع مدارس کشور بسیاری از دانش آموزان در روستاهای بلوچستان هنوز هم از داشتن کتب درسی محروم هستند. اولیای یکی از دانشآموزان روستایی بلوچ با ارسال ویدئویی از فرزندان خود نوشته است:« الان دخترم کتابهای سال پیش خواهرش سودا رو استفاده میکنه که مشکل خواندن داره، با وجود اینکه یکماه است مدارس باز شدن اما هنوز به بچههای ما کتاب درسی ندادن، مسئولین آموزش و پرورش هم توجهی به این موضوع نمیکنن، الان بچههای ما از کتابهای کهنه سال گذشته استفاده میکنند که بخاطر محتوای درسی مشکل یادگیری دارند.» حالوش ۳ آبان
مرگ دو کارگر اهل پیرانشهر و بانه به دلیل فقدان ایمنی در محیط کار
دوم آبان خلیل آتشفراز، کارگر اهل پیرانشهر بر اثر سقوط از طبقه سوم یک بنای در دست ساخت، جان باخت. پیش از آن، اول آبان، جمال مولودی، کارگر اهل بانه پس از یک ماه بستری در یکی از بیمارستانهای تبریز جان خود را از دست داد. این کارگر پیشتر حین کار با بالابر مصالح ساختمانی دچار حادثه و آسیبدیدگی شدید شده بود. ههنگاو؛ چهارشنبه ۳ آبان
آرمیتا گراوند جانباخت؛ ثبت یک قربانی دیگر حجاب اجباری و قتل حکومتی در ایران
آرمیتا گراوند، دختر ١٧ ساله که از ۲۸ روز پیش، بر اثر ضرب و جرح ماموران ویژه حجاب اجباری در متروی تهران، به حالت کما رفته و به بیمارستان فجر نیرو هوایی تهران منتقل شده بود، در نهایت جان خود را از دست داد. اخیرا او دچار مرگ مغزی شده و پزشکان برای درمانش قطع امید کرده بود. نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران، از بدو انتقال آرمیتا گراوند به بیمارستان، دست به اقدامات پنهانکارانه، نشر اطلاعات گمراه کننده و همچنین سانسور شدید خبری زدند. از جمله این اقدامات میتوان به واداشتن همکلاسیها، دوستان و والدین آرمیتا گراوند به بازگو کردن سناریوهای برنامهریزی شده امنیتی مقابل دوربین رسانههای حکومتی اشاره کرد. شایان ذکر است که مقامات امنیتی علیرغم وجود دوربینهای مدار بسته متعدد، هرگز ویدئوهای کامل مربوط به مسیری که آرمیتا گراوند طی آن توسط ماموران آسیب دید را منتشر نکردند. در این بین، دستکم در یک مورد، اعضای خانواده آرمیتا گراوند بازداشت شدند و ١٣ مهر، شهین احمدی، مادر آرمیتا بعد از ۲۴ ساعت بازداشت با اخذ تعهد ( با محتوای حقوقی نامشخص) نسبت به عدم هر گونه اطلاعرسانی آزاد و به بیمارستان فجر تهران برگردانده شد. ههنگاو؛ ۶ آبان
در گزارش تکمیلی: مراسم خاکسپاری آرمیتا گراوند؛ از جو امنیتی تا بازداشت و ضربوشتم
مراسم خاکسپاری آرمیتا گراوند، نوجوان جان باخته در مترو تهران، هفتم آبان در جوی امنیتی در بهشت زهرا تهران برگزار شد. با دخالت ماموران امنیتی-انتظامی تعدادی از حاضرین در این مراسم از جمله نسرین ستوده، منظر ضرابی، مسعود زینالزاده و محمد گراوند ضربوشتم و بازداشت شدند. رضا خندان، همسر نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال مدنی گفت: “چند تن دیگر از حاضرین همزمان با بازداشت خانم ستوده توسط نیروهای امنیتی دستگیر و به مرکز انتظامی در محله شاه عبدالعظیم تهران منتقل شدند.” به گفته آقای خندان، “تعدادی از این افراد آزاد شدهاند”. کماکان از هویت و جزئیات نحوه آزادی این افراد اطلاعی در دست نیست. البرز صادقی، از خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی نیز با انتشار مطلبی بازداشت مادر خود را تایید و اعلام کرد: “مادرم منظر ضرابی در مراسم خاکسپاری آرمیتا گراوند همراه با ضربوشتم، با ون به بازداشتگاهی در شهر ری منتقل شده است.” شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران نیز از بازداشت چند شهروند در جریان این مراسم خبر داد. این شورا هویت دو تن از بازداشت شدگان را “محمد گراوند، معلم اخراجی و از بستگان آرمیتا گراوند و همچنین مسعود زینالزاده، عضو هیات مدیره کانون صنفی معلمان تهران” گزارش کرده است. خبرگزاری هرانا ۷ آبان
در گزارش تکمیلی ۲: نسرین ستوده با تودیع وثیقه از زندان اوین آزاد شد
نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر با تودیع وثیقه از زندان اوین آزاد شد. آزادی خانم ستوده حدود ساعت هفت بعد از ظهر با تودیع وثیقه ملکی صورت گرفته است. هرانا ۲۴ آبان
۶ آبان ۱۴۰۲؛ سالگرد قتل حکومتی دکتر مسعود احمدزاده و داستان رسول از جانباختگان خیزش انقلابی ژن، ژیان، ئازادی در مهاباد و روستایی در بانه
۵ آبان ۱۴۰۱، دکتر مسعود احمدزاده ۲۷ساله و اهل مهاباد، در جریان اعتراضات مردمی مهاباد با گلوله جنگی نیروهای سرکوبگر-حکومتی به شدت زخمی شد و ۶ آبان در نتیجه شدت جراحات جان خود را از دست داد. دکتر مسعود احمدزاده دندانپزشکی بود که به دنبال کشته شدن سمکو مولودی، اولین جانباخته این شهر و شدت گرفتن اعتراضات مردمی در مهاباد در ۵ آبان ۱۴۰۱ همراه تعدادی زیادی از شهروندان به شدت زخمی شد. همچنین در ۵ آبان ۱۴۰۱ چهار شهروند مهابادی با نامهای فرشته احمدی، کبری شیخهسقا، زانیار ابوبکری و شاهو خضری با شلیک نیروهای سرکوب کشته شدند. داستان رسول، شهروند کرد اهل اقلیم کردستان عراق که خواسته بود برای شرکت در مراسم جانباختن مطلب سعیدپیرو از کشتهشدگان خیزش انقلابی ژن، ژیان، ئازادی در بانه شرکت کند؛ در مسیر رفتن به روستای مرزی «چومان» که مراسم خاکسپاری مطلب سعیدپیرو در آن انجام گرفت، هدف تیراندازی ۸۵ گلوله رشاش نیروهای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی از ناحیه گردن قرار گرفت و در دم کشته شد. داستان رسول به همراه بیست تن از اهالی روستا «مروی» عازم روستای «چومان» شدند، او کشته شد و دو شهروند دیگر روستای به نامهای “محمد عزیز حسن» و «رسول محمود ابراهیم” زخمی شدند. خانواده داستان رسول، در دادگاه اقلیم کردستان علیه سپاه پاسداران اقدام به ثبت شکایت کردند و به آنها گفته شد از طریق سفارت ایران پیگیر شکایت میشوند، اما تاثیری ندارد و تاکنون به این خانواده پاسخ داده نشده است. کردپا ۶آبان
فوت دو نوازنده دهل بلوچ بدلیل ناتوانی در پرداخت هزینه درمانی
دلمراد شکلزهی، یکی از آخرین بازماندگان مشهور دهلنواز موسیقی بلوچستان اخیرا به علت ناتوانی در پرداخت هزینه درمان و داروی ۴۰۰ هزار تومانی در شهرستان نیکشهر سیستان و بلوچستان درگذشت. در این گزارش نیز آمده که چند هفته قبل نیز، یک دهلنواز شناخته شده دیگر با نام شیرمحمد بلوچزهی در این استان به علت فقر و بیماری جان خود را از دست داده است. قابل ذکر است پیشتر و حدود پنج ماه پیش شیرمحمد اسپندار نابغه موسیقی سیستان و بلوچستان و «دونلینواز» شهیر بلوچ بر اثر بیماری و غفلت مدیران فرهنگی کشور و تنگدستی و عدم توان مالی برای درمان چشمانش، برای همیشه بیناییاش را از دست داده است. حالوش ۸ آبان
فشار بر دانشآموزان دختر در سنندج جهت شرکت در مراسم استقبال از رئیسی
حراست اداره آموزشوپرورش سنندج دانشآموزان دختر را برای شرکت در یک مراسم سرودخوانی حکومتی در حاشیه ورود ابراهیم رئیسی به این شهر، تحت فشار قرار داده و آنها را به آنچه “برخورد انضباطی” عنوان شده، تهدید کرده است. لازم به ذکر است که آموزشوپرورش جمهوری اسلامی ایران این اقدام را در آستانه مناسبت حکومتی سیزدهم آبان ماه که در تقویم خود روز “دانشآموز” نام گذاشته، در دستور کار قرار داده و به دانشآموزان، نسبت به عدم مشارکت هشدار تنبیه انضباطی داده است. ههنگاو ۹ آبان
کرج؛ روایتی از قتل حکومتی احسان قاسمیفرد، جوان کُرد کنگاوری به دلیل شکنجه و ضربوجرح نیروی سرکوب بسیج در یک تعمیرگاه
نهم آذر ۱۴۰۱، احسان قاسمیفرد، جوان کُرد اهل کنگاور کرمانشاه و ساکن کرج، پس از باخت تیم فوتبال جمهوری اسلامی در مقابل تیم آمریکا، ساعت یک بامداد، احسان قاسمیفرد در منطقه “سر آسیاب” کرج از منزل شخصی خود خارج و تا سر کوچه و نزدیک عابر بانک به صورت پیاده راه میرود که با حمله پنج فرد بسیجی روبهرو میگردد. پس از بازداشت این شهروند، به مدت پنج ساعت او را هدف شکنجه و ضربوشتم شدید قرار میدهند. شدت جراحات وارده به این جوان ۳۶ ساله به حدی بود که نزدیکی ساعت پنج یا شش صبح نیروهای بسیج او را به بیمارستان منتقل میکنند، اما قبل از رسیدن به بیمارستان آقای قاسمیفرد جان خود را از دست میدهد. پس از قتل حکومتی احسان قاسمیفرد و به دنبال ناپدید کردن پیکر او، خانواده جهت اطلاع از سرنوشت فرزندشان پیگیر او میشوند. منبع آگاه در این خصوص اظهار میدارد؛ در پی نگرانی شدید خانواده پس از ناپدید کردن فرزندنشان، یکی از برادارهای این جوان کشته شده پیگیر وضعیت او میشود، اما هیچگونه اطلاعی از سرنوشت برادرش به دست نمیآورد. در نهایت نیروهای امنیتی-سرکوبگر پس از چند روز به خانواده اطلاع میدهند که پیکر این جوان کشته شده در سردخانه بیمارستان “شهدای سلامت” در جاده ملارد است. طبق اطلاعات منبع آگاه، دوربینهای مداربسته بیمارستان چهره نیروهای بسیجی سرکوب را به هنگام انتقال پیکر احسان قاسمیفرد به بیمارستان ثبت میکنند. به همین دلیل خانواده این جوان کشته شده اقدام به شکایت از این نیروها کرده، اما تا لحظه انتشار این روایت هیچگونه اقدامی از سوی نهادهای مرتبط برای رسیدگی به شکایت خانواده قاسمیفرد انجام نگرفته است و نیروهای بسیجی شناسایی شده تحت هیچگونه پیگرد قانونی نیستند و آزاد میباشند. همچنین نیروهای سرکوب به هنگام تحویل پیکر احسان قاسمیفرد به خانوادهاش، جسد او را کاملا پوشانده بودند و اجازه دیدن چهرهاش را به خانواده نمیدادند، اما به دنبال اعتراض شدید خواهر این جوان کشته شده و داد و بیداد کردن او، نیروهای سرکوب مجبور شده بودند که پوشش صورت احسان را بردارند که خانواده با شکستگی بینی، کبودی صورت، باقیمانده جای شوکر برقی و اسپری فلفل بر روی صورت فرزندشان مواجه شدند. کردپا ۹ آبان
گزارشی از “مرگ مشکوک” عرفان مرادی سربازی که در میانه اعتراضات مردمی جانباخت
سرباز وظیفه مهندس عرفان مرادی، سال گذشته در میانه اعتراضات مردمی، حین خدمت اجباری در فراجای زنجان به طرز مشکوکی جان باخت و اخیراً دستگاه قضایی جمهوری اسلامی علیرغم ابهامات موجود، پرونده او را مختومه اعلام کرده است. بر اساس گزارشات رسیده پیکر عرفان مرادی، ۲۴ ساله و تنها فرزتد پسر خانواده، روز ١٠ آبان ماه ١٤٠١، در حالی که تنها چهار روز از اعزامش به محل خدمت اجباری سربازی در زنجان گذشته بود، در محوطه پادگان فراجای شهر زنجان پیدا شد. مرگ او همزمان با اوج اعتراضات زن، زندگی، آزادی و در پادگان محل خدمتش رقم خورده بود. از آنزمان با شکایت خانواده، پروندهای قضایی در مورد مرگ مشکوک این جوان گشوده شد که در نهایت بدون نتیجه خاصی طی مدت اخیر مختومه اعلام گردید. به گفته یک منبع مطلع، عرفان مرادی با شلیک گلوله از فاصله نزدیک به ناحیه قلب جان باخته است، اما گزارش اولیه بازپرسان با تحریف اظهارات پدر عرفان، مسئله مرگ او را خودکشی درج کردهاند. پدر عرفان در بازجویی اولیه گفته بوده که اگر مادرش (مادر عرفان) از مرگش عرفان مطلع شود، خودش را میکشد، اما در گزارش یادشده، این اظهارات چنین نوشته شده است که گویا پدر عرفان به نقل از مادر این سرباز گفته است که “این پسر خودش را خواهد کشت”. بر اساس اطلاعات دریافتی، عرفان هیچ نشانهای از وضعیت غیرمعمولی روحی و روانی در شب قبل از حادثه نداشته است. ههنگاو؛ ۱۳ آبان
تشدید جو امنیتی زاهدان؛ انتقاد مولوی عبدالحمید از دروغپردازی رسانههای حکومت علیه منتقدان
فضای امنیتی زاهدان در روز جمعه ۱۹ آبان با حضور گسترده نیروهای نظامی در خیابانهای اطراف مصلی و مسجد مکی تشدید شد. مولوی عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه به انتقاد از افترا و اتهامات دروغین رسانههای حکومتی علیه مجموعه مکی و منتقدان پرداخت. بر اساس گزارش شهروندان، نیروهای امنیتی و نظامی از صبح روز جمعه با ایجاد ایست و بازرسی و مسدودسازی معابر و خیابانهای اطراف مصلی و مسجد مکی زاهدان، عابران را تفتیش و بازرسی بدنی کردند. پس از برگزاری نماز جمعه، شهروندان مصلی را در سکوت ترک کردند. عبدالحمید اسماعیلزهی در خطبههای نماز جمعه امروز گفت: «در عجبم که برخی رسانههای حکومتی و وابسته به نهادهای امنیتی و ارگانهای بانفوذ، با صراحت علیه مخالفان، منتقدان، عدالتخواهان و طرفداران آزادیهای مشروع فرافکنی، دروغپردازی و اتهامزنی میکنند.» کردانه ۱۹ آبان
نبود معلم با وجود گذشت دو ماه از آغاز سال تحصیلی در دبستان حدیث شهرستان خاش
با گذشت نزدیک به دو ماه از آغاز سال تحصیلی جدید (١۴٠٢_١۴٠٣)، دانش آموزان پایه اول دبستان حدیث شهرستان خاش همچنان بدون معلم هستند. گفته میشود معلم دانش آموزان پایه اول این دبستان که برادرزاده مدیر کل آموزش و پرورش استان است، پس از یک ماه از آغاز سال تحصیلی جدید انتقالی گرفته و به شهر زاهدان رفته است. این در حالی است که تاکنون برای دانش آموزان این کلاس از سوی آموزش و پرورش خاش معلمی در نظر گرفته نشده است. حال وش ۲۰ آبان
چهاردهمین سالروز اعدام احسان فتاحیان، زندانی سیاسی کُرد
۲۰ آبان، چهاردهمین سالروز اعدام احسان فتاحیان زندانی سیاسی کُرد در زندان مرکزی سنندج است. احسان فتاحیان ۲۰ آبان ۱۳۸۸ در شرایطی اعدام شد که اجازه آخرین ملاقات با خانوادهاش به او داده نشد و در اعتصاب غذا بهسر میبرد و پیکرش بدون اطلاع خانواده به خاک سپرده شد. احسان فتاحیان ۲۹ تیر ۱۳۸۷ در کامیاران بازداشت شد. دادگاه انقلاب اسلامی ابتدا او را به اتهام عضویت در یکی از احزاب کُردی و تبلیغ علیه نظام به ۱۰سال زندان و تبعید به شهرستان رامهرمز محکوم کرد. اما با اعتراض دادستان کامیاران حکم او در دادگاه تجدیدنظر سنندج به اتهام محاربه به اعدام تبدیل شد. با وجود اعتراض شدید حقوقدانان و سازمانهای حقوق بشری به این حکم که حتی قوانین خود جمهوری اسلامی را نقض میکند و علیرغم اعتصاب غذای احسان فتاحیان که به اعتصاب غذای دستهجمعی زندانیان سیاسی در زندان سنندج و چندین شهر دیگر کردستان تبدیل شد، همچنین اعتراضات دانشجویی؛ او در تاریخ ۲۰ آبان ۱۳۸۸ در زندان مرکزی سنندج اعدام شد. احسان متولد دوازدهم اسفندماه ۱۳۶۱ و زاده کرمانشاه بود. او زمانی که اعدام شد ۲۷ سال سن داشت. کردپا ۲۰ آبان
انتقال موتورسیکلت های توقیفی و ضبط شده سوختبران بلوچ از سراوان به زاهدان
بر طبق ویدئوی ارسالی نشان میدهد موتورسیکلتهای سوختبران بلوچ که در منطقه مرزی کلگان سراوان توسط نیروهای نظامی توقیف و ضبط گشته بوسیله چند دستگاه تریلر به زاهدان منتقل شدهاند. به گفته منابع مطلع:« این موتورسیکلتها که تنها دارایی سوختبران بلوچ است که بوسیله آن روزانه دو گالن سوخت جا به جا میکردند اخیرا و طی هفته گذشته توسط نیروهای نظامی توقیف و مصادره شده است.» حال وش ۲۰ آبان
۲۱ آبان ۱۴۰۲؛ سالگرد قتل حکومتی سامان رحمانی از جانباختگان خیزش انقلابی ژن، ژیان، ئازادی در تهران
شامگاه ۲۰ آبان ۱۴۰۱، سامان رحمانی ۲۸ ساله، شهروند کُرد اهل تکاب و ساکن تهران در حین شعارنویسی در قلعه حسنخان (شهر قدس) توسط نیروهای سرکوبگر-امنیتی همراه با ضربات متعدد باتوم به ناحیه سر بازداشت میشود. نهادهای امنیتی ۲۱ آبان ۱۴۰۱ طی تماس با خانواده رحمانی از آنها درخواست میکنند جهت تشخیص هویت به پزشکی قانونی مراجعه کنند. کردپا ۲۱ آبان
تصویری از ازدحام شهروندان در صفهای طویل سیلندر گاز در شهرستان مهرستان در سیستان و بلوچستان
کمبود گاز ناشی از سومدیریت باعث شده تا شهروندان شهرستان مهرستان در سیستان و بلوچستان جهت دریافت سیلندر گاز ساعتها در صفهای طولانی دریافت گاز معطل باشند. گفتنی است کمبود گاز مدتهاست به یکی از دغدغه های اساسی شهروندان سیستان و بلوچستان تبدیل شده، به طوری که شهروندان ساعت ها و حتی روزها باید در صف های طولانی نوبت دریافت سیلندر گاز باشند. حالوش ۲۲ آبان
جهت کسب اطلاع و آگاهی بیشتر و مطالعۀ ادامه اخبار می توانید از سایت کمیته دفاع از حقوق اقوام و ملل ایرانی به آدرس ذیل مراجعه فرمائید:
آخرین دیدگاهها