فک خزری میراث ارزشمند دریای خزر
فک خزری تنها پستاندار دریای خزر و یکی از کوچکترین گونههای فک در جهان است. این گونهی ارزشمند، نماد طبیعی خزر و بخشی از میراث شمال ایران بهشمار میآید. فک خزری با تغذیه از ماهیها و موجودات کوچک آبی، نقش مهمی در تعادل اکوسیستم خزر دارد. با این حال، طبق اعلام IUCN در فهرست گونههای در معرض خطر قرار گرفته و نیازمند حفاظت فوری است.
جمعیت فک های خزری طی قرن گذشته از حدود ۱.۵ میلیون به زیر ۷۰ هزار قلاده کاهش یافته است، که این کاهش ۹۵ درصدی، باتوجه به اهمیت این گونه در حال انقراض در اکوسیستم دریایی، نگرانی بسیاری از کارشناسان و دوستداران محیط زیست را به همراه داشته است.
بر اساس آمار ارائه شده در رسانه های داخلی، مرگ بیش از۱۵۰ فک در ۵ سال اخیر به ثبت رسیده است، که وجود خطای محاسباتی و همچنین تغییر در آمار واقعی تلفات، خارج از تصور نیست. اما این نکته حائز اهمیت است که با توجه به احداث مرکز تحقیق و نجات فک خزری در انزلی، و همچنین همکاری با نهادهای بینالمللی مانند صندوق جهانی طبیعت، تاکنون علت مرگ هیچ یک از فکها مشخص نشده و هیچگونه راهکاری به منظور پیشگیری از این اتفاق ناگوار توسط سازمان محیط زیست و دیگر سازمانهای مربوطه ارائه نشده است.
از خطرات و تهدیداتی که این گونه ارزشمند و دیگر موجودات اکوسیستم دریای خزر را تهدید میکند میتوان به شکار، آلودگیهای نفتی و صنعتی، تورهای صیادی که باعث خفگی فکها میشوند، تغییرات اقلیمی و کاهش یخهای زمستانی، نابودی زیستگاههای ساحلی به دلیل توسعه بیرویه، کاهش منابع غذایی، بیماریهای ویروسی و باکتریایی (از جمله دیستمپر که سابقه شیوع آن در سایر مناطق خزر وجود دارد) و پایین آمدن سطح آب دریای خزر اشاره کرد. از این رو نگاه ویژه به حفاظت فکهای خزری نیازمند دانش و مدیریت مسئولانه میباشد، که تاکنون به دلیل سوء مدیریت و همچنین اجرای برنامه های سودجویانه اقتصادی در این منطقه، موجب پیدایش فاجعه زیست محیطی دیگر در محیط زیست ایران شده است.
کنوانسیون تجارت بینالمللی گونههای در معرض خطر ن و گیاهان وحشی CITES))
کنوانسیون تنوع زیستی CBD)) (ماده ۷، ماده ۸ )
کنوانسیون بُن CMS)) (ماده ۲، ماده ۳)
کنوانسیون رامسر
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ( اصل ۵۰) : حفاظت از محیط زیست وظیفهای همگانی است. این اصل بر آن تأکید دارد که پاسداری از طبیعت، نه تنها برای نسل امروز بلکه برای نسلهای آینده نیز یک مسئولیت عمومی بهشمار میآید. به همین دلیل، هرگونه فعالیت اقتصادی یا انسانی که منجر به آلودگی یا تخریب جبرانناپذیر محیطزیست شود، ممنوع است.
سند ۲۰۳۰ یونسکو
هدف ششم: تضمین در دسترس بودن و مدیریت پایدار آب و فاضلاب برای همه
هدف نهم: ایجاد زیرساخت انعطاف پذیر، ترویج صنعتی سازی فراگیر و پایدار و تقویت نوآوری
هدف چهاردهم: حفظ و استفاده پایدار از اقیانوسها، دریاها و منابع دریایی برای توسعه پایدار
هدف پانزدهم: حفاظت، بازیابی و ترویج استفاده پایدار از اکوسیستم های زمینی، مدیریت پایدار جنگل ها، مبارزه با بیابان زایی، متوقف و معکوس نمودن فرسایش زمین و توقف از بین بردن تنوع زیستی
1635
کانون دفاع از حقوق بشر در ایران
کمیته دفاع از محیط زیست
آخرین دیدگاهها